ćwiczenia w pisaniu

„Potop” to powieść Henryka Sienkiewicza . Ukazana w niej jest historia potopu szwedzkiego. W podanych fragmentach, jak i w całym utworze, obraz Polaków jest zróżnicowany, opinie są wyrażane przez dwie zupełnie różne postacie, które wyznają inne wartości i mają inne spojrzenie na społeczeństwo polskie w XVII wieku.

W jednym z fragmentów książki uczestniczą : Wrzeszczowicz i Lisola. Pierwszy z nich był cudzoziemcem. Przybywając do Polski szukał lepszego bytu. Lisola zaś jest dyplomatą. Mieszka w kraju i nie lubi wchodzić w rozmowę o Polsce. Wrzeszczowicz wyłania negatywny obraz Polaków według niego w Polsce panuje nieład, brak dyscypliny, zrywanie sejmów, uniemożliwienie funkcjonowania Państwa, a także słabość władzy królewskiej, co się ściśle wiąże z brakiem wrodzonego patriotyzmu. Zaczynają przechodzić na stronę wroga dla własnych korzyści, skłaniają się ku pijaństwie i w swawolach. A co najgorsze, nie walczą o swój kraj. Jednak mimo wszystko, znajduje także dobre cechy, którymi są: dobre rzemiosło żołnierskie i cnoty żołnierskie. Cudzoziemiec nie widzi w narodzie żadnych szans na dalsze funkcjonowanie. Wyraża negatywną opinię.

Drugi fragment to wypowiedź Marii Ludwiki. Jest to opinia znacznie bardziej pochlebna. Uważa, że Polacy wcale nie są źli, tylko lekkomyślni, dlatego często popadają w kłopoty i konflikty. Królowa jest pełna szacunku dla swego narodu, gdyż tylko w takim królestwie jak Polska nigdy nie było królobójstwa. Jej zdaniem jedną z cnót i zalet narodu polskiego jest silna wiara w Boga – to ona jest dla Polaków najważniejsza, dlatego dbają o nią i ją szanują. Dostrzega winy swoich poddanych, jednak zwraca szczególną uwagą na poprawę zachowania i nawrócenie się szlachciców.  Maria Ludwika wierzy w swój naród, kocha go. Ceni sobie ich oddanie, wie, że gdyby zaszła taka potrzeba, byliby w stanie oddać nawet swoje fortuny i majątki na rzecz króla i ojczyzny.

Henryk Sienkiewicz ukazał obraz Polaków z dwóch różnych punktów widzenia, dwóch zupełnie różnych osób. Polacy choć z początku beztroscy, nie dbający o sprawy własnego narodu, pokazali, że są w stanie oprzeć się Szwedom. Dostrzega szansę na podniesienie się z upadku i odniesienie zwycięstwa nad Szwedami i innymi przeciwnościami, z jakimi naród polski musi się zmierzyć. Naród stracił swą ojczyznę, mimo tego Królowa wciela się w rolę matki i wierzy, że Polska jest w stanie podnieść się z klęski.

 



Roman Rzadkowski - autor