ćwiczenia w pisaniu

,,Potop” Henryka Sienkiewicza to powieść w której autor połączył cechy romansu, jak i powieści historycznej. Akcja powieści rozgrywa się w czasie najazdu szweckiego na ziemie Rzeczypospolitej w latach 1655-1657.W przytoczonych w arkuszu fragmentach „Potopu” przyglądamy się pozytywnym, jak i negatywnym cechą narodu polskiego.

Pierwszym fragmentem jest rozmowa podsłuchana przez Kmicica w czasie drogi do Częstochowy.Wrzeszczowicz – cudzoziemiec i zdraca przedstawia negatywny obraz Polaków. Wypomina on lekceważenie i łamanie prawa. Zdaniem Wrzeszczewicza w Polsce panuje anarchia . Ma tutaj szczególnie na myśli brak dyscypliny wśród szlachty, zrywanie przez nią sejmów oraz ogromne ograniczenia we władzy królewskiej.Zarzuca Polakom, że ich cechą charakterystyczną  jest prywata prowadząca do zdrady państwa, która jest zwykłym brakiem patriotyzmu. Cudzoziemiec uważa nas za zły naród, jest pełen nienawiści do Polaków. Jedyną pozytywną cechą jaką przypisuje Polsce jest dobra jazda. Przedstawia nas jako naród nie potrafiący myśleć o przyszłości, sam skazujący się na zgubę. Kmicic na początku udaje, że nie słyszy tej rozmowy, ale później z gorzkim bólem przyznaje racje Wrzeszczowiczowi.

Myślę, że w wypowiedzi Wrzeszczowicza znajduje się wiele prawdy. Zachowanie Kmicica w Upicie, spalenie Wołmontowicz oraz porwanie Oleńki potwierdza fakt, iż Polacy to naród lekceważący i łamiący prawo. Natomiast na anarchię i brak dyscypliny wskazuje pospolite ruszenie pod Ujściem.

W drugim fragmencie „Potopu” królowa na naradzie u Jana Kazimierza, na której jest również obecny Kmicic, przedstawia Polaków ze strony pozywywnej. Obraz ten znacznie różni się opinii Wrzeszczowicza. Królowa wychwala naród Polski za to, że zawsze gotowi są do poświęceń dla króla i ojczyzny. Zwraca uwagę na to, że Polacy potrafią przyznać się do winy, a potem żałują za swoje grzechy i srogo pokutują. Stwierdza ona, że Polacy są narodem bardzo religijnym, ale i lekkomyślnym, lecz niezdolnym do okrucieństwa. Uważa, że nie ma takiego kraju jak Polska, gdzie nigdy nie dopuszczono się królobójstwa. Królowa daję szansę polskiemu narodowi na wydobycie się z klęsk i przyszłe triumfy.W komentarzu narratora ukazuje się jako ,,bohaterska pani.

Uważam, że opinie wyrażone przez królową także są uzasadnione. Na uznanie win i chęci poprawy wskazuje scena wewnętrznej przemiany Kmicica, natomiast reakcja bohaterów na wiadomość o rzekomym planie porwania króla jest reakcją udawadniającą odrazę szlachty do królobójstwa.

Sienkiewicz ukazał obraz Polaków z dwóch różnych punktów widzenia. Przedstawił opinie zdrajcy i matki narodu. Obie opinie są bardzo subiektywne i uzasadnione, jednakże narrator bardziej przychyla się do zdania królowej i jej opinii o narodzie Polskim.

Z ,,Potopu” wyłania się obraz Polaków jako chrześcijan, którzy się nawrócili – początkowo, kierując się prywatą, nie stawiali oporu Szwedom ani nie walczyli, tylko podpisywali układy.Kiedy jednak przeciwnik przypuszcza atak na Częstochowę, serca Polaków odżywają i zaczynają walkę, którą wygrywają. Sienkiewicz napisał tę powieść by zmobilizować Polaków do walki z wrogiem i pobudzić do refleksji nad własnym postępowaniem.

Popularne dzisiaj


Roman Rzadkowski - autor