ćwiczenia w pisaniu

Pozytywizm to epoka, która ukształtowała nowe gatunki literackie jak nowele i opowiadania. Konopnicka, Prus i Orzeszkowa przedstawili w swoich dziełach nowe prądy i terminy literackie. W nowelach ukazywali ludzi uwstecznionych. Opisywali ich prostą codzienność i problemy życiowe. Będą one głównym celem mojej pracy.

W utworze „Mendel Gdański” Maria Konopnicka porusza problem asymilacji Żydów. Bohaterem utworu jest sześćdziesięciosiedmio letni Mendel Gdański. Jego imię oznacza piętnasty. Od 25 lat mieszka w Gdańsku. Jest rzemieślnikiem. Prowadzi zakład introligatorski. Pod swoją opiekę wziął wnuka – Jakuba. Był on synem jego najmłodszej córki, która zmarła. Od samego początku Mendel przekazuje mu swoją mądrość i umiejętności. Pragnie, Aby chłopak nie przejmował się tym, że jest Żydem. Staruszek jest dumny z tego gdzie mieszka. Dobrze żyje z sąsiadami. Życie dosyć go doświadczyło. Sytuacja zmienia się pewnego dnia. Chłopiec przychodzi do domu z płaczem. W szkole chłopcy się z niego śmiali. Wstydził się swoich korzeni. Mendel podniósł go na duchu, że dobry Żyd to uczciwy człowiek. Pewnego dnia przychodzi do niego zegarmistrz. Oznajmia mu, że ludzie szykują się na Żydów. Starzec jest smutny, że wypominają mu jego korzenie, przecież tyle lat mieszka w Warszawie. Nagle w mieście rozpoczęły się bójki. Bili wszystkich Żydów. Sąsiedzi sobie wzajemnie pomagali. Przyszli również do bohatera i jego wnuka. On niestety odmówił pomocy. Strasznie zawiódł się na kraju i na ludziach, gdy młodzieniec, wtulony w jego ramiona, dostał w głowę. Maria Konopnicka w tym utworze odchodzi od stereotypów i przedstawia uczciwego Żyda żyjącego wśród Polaków.

„Kamizelka” Bolesława Prusa to piękna nowela opowiadająca o szczęśliwych małżonkach. Darzą się uczuciem bezwarunkowej miłości. Codziennie chodzą na spacery. Każdą wolną chwilę sobie poświęcają. Pewnego dnia sytuacja całkowicie się zmieniła. Mężczyznę doznaje śmiertelna choroba. Wynikła ona z niewyleczonego zapalenia oskrzeli. Jest ona dla nich egzaminem z życia. Mąż wiedząc, że cały czas chudnie, przesuwa sprzączkę od paska. Żona, nie dając poznać po sobie wiedzy o możliwej śmierci męża, odcina mu kawałki paska. Aby się wzajemnie podnosić na duchu, okłamują się. Kłamstwo i oszustwo przez ludzi jest odbierane w sposób negatywny. Utwór ukazuje nam miłość dwóch osób, którzy są w stanie posunąć się do takiego czynu, aby tylko nie widzieć cierpienia drugiej osoby.

Na przestrzeni epoki powstał problem społeczny dziecka. Widzimy go w utworze Elizy Orzeszkowej pod tytułem: „Tadeusz”. Jest tu przedstawiona zwykła rodzina. Jak co dzień szykowali się do pracy w polu. Mąż wyszedł szybciej do orki. Nie było z kim dziecka zostawić. Matka wzięła go ze sobą. Dworki zrywały kwiaty i plewiły. Nie zwracały uwagi na chłopca. Jemu się nudziło. Pobiegł za sikorką. Dobiegł do pola maków. Zrywał je i przy tym mówił: „to dla bozinki a to dla mamy” – to były ostatnie słowa wypowiedziane z jego ust. Znów zobaczył wróbelka. Poszedł za nim. Doszedł do sadzawki. Spodobała mu się żaba pływająca w wodzie. Wskoczył za nią. Utonął. Płatki kwiatów rozleciały się po wodzie. Poetka pokazuje w tym utworze dwuletnie dziecko, które w tak młodym wieku było zdane same na siebie.

Ostatnim utworem jest „Gloria victis” Elizy Orzeszkowej. Wiatr po długiej nieobecności wraca na Polesie Litewskie. Narratorem w tym utworze jest las a dokładniej dąb, brzoza i wiatr. Wiatr jest zaciekawiony co się działo pod jego nieobecność. Dąb opowiada mu o usypanych mogiłach ręką ludzką. Utwór ten skupia się wokół tragicznego epizodu z 1863 roku. Jest wyrazem szacunku pisarki dla romantycznej tradycji powstań. Las opowiada wiatrowi o przeżyciach, które widzieli. Mówi o powstańcach, którzy walczyli w obronie kraju. Dowódcą ich był Traugutt. Był również dowódcą powstania styczniowego. Jednym z jego żołnierzy był Tarłowski. Na zbiórce opowiedział wszystkim jak młodzieniec uratował mu życie. Rzucił mu się na szyję. Tarłowski miał siostrę. Zawsze trzymali się we dwójkę, ponieważ ich rodzice zmarli. Pewnego dnia dołączył do nich Jagmin. Nadszedł czas wojny. Amelia strasznie się tego bala. Chłopcy nocami wspominali dziewczynę. Rosjanie otoczyli ich obóz. Nagle młody Tarłowski został postrzelony. Zanieśli go do namiotu. Niestety, wojska Rosyjskie zaatakowali namiot. Dobili wszystkich, nawet lekarzy, Młodzieniec nie zdążył przeczytać listu od siostry, który trzymał pod ubraniem. Wiatr lecąc, niesie chwałę zwycięzcą, mówiąc „Gloria victis”.

Reasumując, autorzy w swoich nowelach poruszali szereg problemów. Ludzie walczyli z krzywdą i niesprawiedliwością ludzką. Kierowano apel do warstw wykształconych. Pozytywiści podejmowali próby pracy u podstaw. Głoszono również hasła emancypacji kobiet, asymilacji Żydów, pomocy wiejskim dzieciom oraz zwycięskiej idei wolności, które były głównym tematem mojej pracy.

Jedna odpowiedź na „Bohaterowie poznanych utworów pozytywistycznych”



Roman Rzadkowski - autor