ćwiczenia w pisaniu

Autorem ,,Potopu” jest Henryk Sienkiewicz żyjący w latach 1846-1916. W swoim dorobku literackim posiada takie dzieła jak: ,, w pustyni i w puszczy”,  ,,krzyżacy” , ,,Quo vadis”,  a w śród nich nagrodzoną Nagrodą Nobla trylogię w skład w której  wchodzą  ,,ogniem i mieczem” , ,,potop” , ,,Pan Wołodyjowski”. Sienkiewicz powiedział, iż pisze trylogię ,,ku pokrzepieniu serc”. W dziele pisarz ukazuje Polskę w wieku 17 przeżywającą powstanie kozackie, najazd Szwedów i wojny z Tatarami.

W pierwszym fragmencie ,,Potopu’’ Kmicic jest w drodze do Częstochowy podsłuchuje on rozmowy Wrzeszczowicza  z Lisową. W danym momencie Sienkiewicz ukazuje polaków bardzo negatywnie. Wrzeszczowicz jest pochodzenia Czechem lecz przechodzi na stronę szwedzką, można zauważyć, iż nie jest on patriotą. Wrzeszczowicz wytyka narodowi polskiemu wszystkie braki. Przedstawia Polaków jako naród który nie dba o ład i porządek, zarzuca brak dyscypliny i twierdzi, iż w Polsce panuje anarchia. Sądzi, że szlachta polska jest egoistyczna i obojętna wobec państwa. Wrzeszczowicz uważa polaków za zły naród. Możemy wywnioskować z wypowiedzi mężczyzny, iż nienawidzi polaków. Mówi że Polacy są niewierni wobec kraju, wytykane jest także pijaństwo, wspomina o zdrajcach którzy pomagają Szwedom podbijaniu polskich ziem. Jedną pozytywną cechą o której wspomina mężczyzna jest zdolność bojowa jazdy polskiej oraz cnoty żołnierskie. Kmicic na początku udawał, że nie słyszy rozmowy lecz po czasie zgadza się z wypowiedzią Wrzeszczowicza. Mimo to, że mężczyzna sam jest osobą obłudną i jest zdrajcą ojczyzny, to jego wypowiedz jest bardzo rzeczywista. Uważa on również, że polska prędzej czy później zniknie z mapy Europy.

Fragment drugi zaś przedstawia  Polaków w pozytywnym świetle. Królowa na naradzie u Jana Kazimierza, na którym jest także Kmicic, ukazuje polaków z całkiem innej strony. Mówi o nich jako narodzie, który niema skłonności do zabójstw, jest bardzo religijny. Przyznaje, że jej kraj zawinił, zgrzeszył przez swoją swawolę i lekkość, jednak dodaje, iż  niema takiego kraju który by nie zabłądził, a Polacy czas lekkości mają za sobą. Uważa że naród polski gotów jest do poświęceń wobec ojczyzny, a także króla. Wzywa króla, aby i ten zaufał Polakom. Daje szanse narodowi polskiemu na wydobycie się z klęski i na przyszłe triumfy. Maria Kazimiera przedstawia Polskę i naród polski bardzo pozytywnie. Królowa jest bohaterską panią, która wzbudza w królu chęć i zapał do walki o polski naród.

Po przeczytaniu oraz analizie dwóch przytoczonych fragmentów sądzę,iż obie wypowiedzi są bardzo subiektywne, bardzo kontrastowe w stosunku do siebie i  mocno przejaskrawione. Naród polski przedstawiony jest w świetle pozytywnym ale również i negatywnym.  Prezentacja polaków z dwóch punktów widzenia ma swoje uzasadnienie. Jednym z przykładów religijności o której wspomniała królowa jest gniew polaków po zaatakowaniu przez Szwedów Częstochowy. Kolejna przemiana wewnętrzna Kmiecica potwierdza fakt uznania winy i chęci poprawy, scena w wąwozie kmiecic niemal oddaje życie w obronie Jana Kazimierza, akcja bohaterów na wieść o planie porwania króla jest reakcja udowadniającą  odrazę szlachty do królobójstwa. Natomiast myślę, że w wypowiedzi Wrzeszczowicza znajduje się wiele prawdy. Zachowanie Kmiecica w Upicie tzn. spalenie Wołmontowicza oraz porwanie Oleńki potwierdza fakt ze Polacy to naród lekceważący i łamiący prawo. Prywatę prowadzącą do zdrady jest zdrada Janusza i Bogusława Radziwiłłów, natomiast skłonności do pijaństwa i hulanek można zauważyć podczas uczty Kmicica oraz uczty podczas oblężenia Warszawy. Obydwie opinie są uzasadnione natomiast sama autor stoi po stronie królowej. Moim zdaniem trudno jest ocenić obraz polaków przedstawionych w Potopie ponieważ jest ono niezwykle złożony i przedstawia naród podczas klęski oraz załamania, a także pod czas podniesienia się i ostatecznego tryumfu. Sienkiewicz ukazuje naród polski jako naród oddany i waleczny, a także taki który się umie podnieść po wielu porażkach, aby dokonać ostatecznego tryumfu.



Roman Rzadkowski - autor